Πρόκειται για την πρώτη έκδοση στην παγκόσμια ιστορία, με ελληνικό κείμενο, έργων ενός από τους σημαντικότερους αρχαίους Έλληνες Μαθηματικούς, του Διοφάντου Αλεξανδρέως και που κοσμούσε την Βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείου της Ζαγοράς.
Ο Διόφαντος Αλεξανδρεύς ήταν μαθηματικός του 3ου π.Χ. αιώνα και έζησε στην Αλεξάνδρεια. Χαρακτηρίσθηκε ως ο "πατέρας της Άλγεβρας". Το έργο του "Αριθμητικά" θεωρείται το σημαντικότερο μαθηματικό έργο της ύστερης αρχαιότητας.
Από τα 13 βιβλία των "Αριθμητικών" σώθηκαν μόνον 6 ελληνικά χειρόγραφα και 4 σε αραβική μετάφραση, όπου περιέχονται προβλήματα που επιλύονται με χρήση εξισώσεων και συστημάτων πρώτου και δευτέρου βαθμού. Ο Διόφαντος καθιέρωσε τύπο σύντομου μαθηματικού συμβολισμού για τη γραφή προβλημάτων και για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν τα κλάσματα ως πραγματικοί αριθμοί. Ασχολήθηκε επίσης με την επίλυση εξισώσεων με πολλαπλούς αγνώστους. Τα γραπτά του επηρέασαν τον γνωστό μαθηματικό Πιέρ ντε Φερμά. Σήμερα "διοφαντικές" ονομάζονται οι εξισώσεις με ακέραιους συντελεστές των οποίων ζητούνται οι ακέραιες λύσεις.
Πηγές:
https://www.tapantareinews.gr/2019/09/2500.html
Στην ίδια έκδοση περιλαμβάνεται και το έργο του "Περί πολυγώνων αριθμών".
 |
| Η έκδοση των "Αριθμητικών", Παρίσι 1621 |
 |
| Σελίδες της έκδοσης |
Ας σταθούμε όμως λίγο στην έκδοση αυτή καθ΄ εαυτή. Ο εκδότης είναι ο Σεμπαστιέν Κραμουά (Sébastien Cramoisy) (1584 – 1669) και ήταν επικεφαλής μιας από τις φημισμένες οικογένειες τυπογράφων της Γαλλίας. Στην αρχή της καριέρας του, δημοσίευσε κυρίως έργα των Ιησουιτών και διατήρησε στενή σχέση μαζί τους για αρκετό χρόνο. Γρήγορα συνδέθηκε με τον Καρδινάλιο Ρισελιέ το 1614. Λίγο αργότερα κέρδισε τον τίτλο του βασιλικού τυπογράφου και έτσι άρχισε να δημοσιεύει τα πρώτα έργα των αναδυόμενων πολιτικών, κάτι που τον κράτησε μπροστά σε όλες τις εξελίξεις στο Παρίσι.
Αξίζει επίσης να προσεχθεί και η χαλκογραφία της σελίδας τίτλου όπου αναγράφεται στην λατινική γλώσσα η εντολή του Δεκαλόγου: «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου. Ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένη ἐπὶ τῆς γῆς» (Ἔξοδος 20,12).
 |
| Η χαλκογραφία της σελίδας τίτλου της έκδοσης του Sébastien Cramoisy |
Στην παράσταση της κάτω δεξιάς γωνίας διακρίνεται ένας γέροντας ο οποίος θηλάζει. Η πρώτη επίσημη καταγραφή του παράξενου αυτού περιστατικού έγινε από τον Ρωμαίο ιστορικό Βαλέριο Μάξιμο, το 31 μ.Χ., στο έργο του: “Πράξεις και λόγοι αξιομνημόνευτοι”. Η υπόθεση αυτή έχει μείνει στην ιστορία με τον χαρακτηρισμό: "Ρωμαϊκή Ευσπλαχνία" (Caritas Romana) λεπτομέρειες της οποίας μπορεί να διαβάσει ο αναγνώστης εδώ.
 |
| Παραλλαγή της χαλκογραφίας σε άλλη έκδοση του Cramoisy. Εμφανίζεται και πάλι η εντολή του Δεκαλόγου περί της οφειλόμενης τιμής προς τους γονείς. |
 |
| Το τυπογραφικό σήμα του εκδοτικού οίκου: ο πελεκάνος που τρέφει τον νεοσσό του, σε παραλλαγμένα υπόβαθρα |
Ένα πολύ ενδιαφέρον εξειδικευμένο πόνημα πάνω στα "Αριθμητικά" του Διοφάντου με το κείμενο, μετάφραση και επεξηγήσεις μπορεί να βρει ο αναγνώστης εδώ:
Το κείμενο στηρίζεται βέβαια σε μεταγενέστερη έκδοση της Λειψίας στα 1893.