Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2024

Από τις σημειώσεις σε ένα βιβλίο επισκεπτών της Ζαγοριανής Βιβλιοθήκης

Όπως έχουμε πει σε προηγούμενη ανάρτηση μια ενδιαφέρουσα περίοδος της Ζαγοριανής Βιβλιοθήκης είναι και αυτή που ξεκινά από την παύση της λειτουργίας της στα 1821 και φθάνει μέχρι τα εγκαίνιά της, στην παλαιά πτέρυγα του σημερινού κτιρίου της, τα οποία έλαβαν χώρα στις 30 Ιανουαρίου του 1961, 140 δηλαδή ολόκληρα χρόνια μετά!

Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα κάποιοι μιλούσαν καμμιά φορά για Βιβλιοθήκη στην Ζαγορά και όπως μας λέει χαρακτηριστικά ο ιστοριοδίφης Απόστολος Κωνσταντινίδης στην ομιλία του κατά την διάρκεια των παραπάνω εγκαινίων"Ἐκεῖνο δὲ ποὺ ἔδιδεν ἀφορμὴν ὥστε νὰ γίνεται λόγος περἰ Βιβλιοθήκης, οὐδὲν ἄλλο ἦτο παρὰ ἀριθμὸς χειρογράφων καὶ παλαιῶν ἐκδόσεων, μετακομιζομένων ἀπὸ ἀποθήκης εἰς ἀποθήκην, μὲ φυσικὴν συνἐπειαν τὴν φθορὰν καὶ αἰσθητὴν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν."

Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2024

Από τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. ANSELMO BANDURI "IMPERIUM ORIENTALE" ("Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ") ΒΕΝΕΤΙΑ, 1729

Σε αυτήν την ανάρτηση βλέπουμε ένα ακόμη σπάνιο βιβλίο που κοσμούσε την Βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείου Ζαγοράς. Φέρει σε πολλά σημεία του επεξηγηματικές σημειώσεις του Ζαγοριανού Οικουμενικού Πατριάρχη Καλλινίκου του Γ΄.

Πρόκειται για ένα δίτομο εικονογραφημένο έργο με θέμα την Βυζαντινή Αυτοκρατορία που εκδόθηκε στην Βενετία στα 1729, βασισμένο σε μεσαιωνικά ελληνικά χειρόγραφα κάποια από τα οποία έγιναν τότε για πρώτη φορά γνωστά.

Προβάλλονται επίσης πολλές αρχαιότητες της Κωνσταντινουπόλεως με άψογης τέχνης χαλκογραφίες καθώς και πολλές τοποθεσίες, κτίρια και μνημεία της, δίνοντας μια πληρέστατη εικόνα της κατά τον 17ο αιώνα.

Ο δεύτερος τόμος του έργου. Διακρίνονται σημειώσεις του Π/χου Καλλινίκου.

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2024

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ N. ΛΙΒΑΝΟΥ: "JOHN SAKELLARIDIS AND EGYPTIAN COTTON" ("Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟ ΒΑΜΒΑΚΙ")

 Ο Ζαγοριανός Κωνσταντίνος Λιβανός συνέγραψε μια πολύ αξιόλογη εργασία σχετικά με τον Ιωάννη Σακελλαρίδη, επίσης Ζαγοριανό, βαμβακοκαλλιεργητή στην Αίγυπτο ο οποίος κατόρθωσε στα 1911 μετά από διάφορες διασταυρώσεις να πετύχει μια ποικιλία βαμβακιού ανώτερη της οποίας, σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν εμφανίστηκε από τότε για πολλές δεκαετίες. Η ποικιλία αυτή γνωστή ως "Σάκελ" άφησε ανυπολόγιστα κέρδη στην τότε αναπτυσσόμενη Αίγυπτο.

Κυριακή 20 Οκτωβρίου 2024

Δυο απ' τις ηρωϊκές σελίδες που έγραψαν οι γυναίκες του Πηλίου στην Γερμανοϊταλική κατοχή

Εν όψει της Εθνικής Εορτής της 28ης Οκτωβρίου θεωρήσαμε σκόπιμο να παραθέσουμε κάποια στιγμιότυπα της περιόδου της Γερμανοϊταλικής κατοχής στην περιοχή μας. Ήδη τρείς παλαιότερες αναρτήσεις του ιστολογίου περιγράφουν γεγονότα αυτής της εποχής.

Από το Τεύχος Α΄ του 8ου Τόμου του Τμήματος Διαλέξεων της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας των Θεσσαλών, όπου δημοσιεύεται η διάλεξη της Καλλιόπης Κ. Πάντου "ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΗΛΙΟΥ", επιλέξαμε ένα απόσπασμα που αναφέρει δύο γεγονότα: το ένα διαδραματίζεται στην Ζαγορά και το άλλο στο Τρίκκερι.

Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2024

Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια της ζωής του Ιωάννη Πρίγκου λίγο πριν την οριστική επιστροφή του στην Ζαγορά.

Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια της ζωής του Ιωάννη Πρίγκου, λίγο πριν την οριστική του επιστροφή στην Ζαγορά στα 1776, καταγράφεται σε άρθρο του Maurits van den Boogert το οποίο φέρει τον τίτλο: "Αναβιώνοντας τον Homo Ottomanicus: Οι σταθερές και οι μεταβλητές της οθωμανικής ταυτότητας" (Ο αναγνώστης μπορεί να δει το πλήρες άρθρο και να το μεταφορτώσει στον υπολογιστή του: "Resurrecting Homo Ottomanicus: The Constants and Variables of Ottoman Identity").

Τρίτη 24 Σεπτεμβρίου 2024

Ο "ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΜΟΥ ΖΑΓΟΡΑΣ" ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ

Την 1η Ιανουαρίου του 1927 συγκροτείται στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ο "Σύλλογος Εξωραϊσμού Ζαγοράς". Την 27η Νοεμβρίου του ίδιου έτους ο σύλλογος αυτός επανασυστήθηκε και μετονομάστηκε σε "Σύλλογο Ζαγοράς".

Ὁ Σύλλογος κέκτηται σφραγῖδα σχήματος ἀρχαίου νομίσματος τῶν Μαγνήτων παριστάνοντος τὴν Ἀργὼ μὲ Αἰγυπτιακὴν Πυραμίδα εἰς τὸ βάθος καὶ πέριξ "Σύλλογος Ζαγορᾶς"  1927  Ἀλεξάνδρεια 1927

Στην ανάρτηση παρουσιάζουμε τέσσερα μικρά έντυπα που αφορούν στο Καταστατικό Ίδρυσης του Συλλόγου και στις Λογοδοσίες του κατά τα έτη 1927, 1929 και 1934.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κατάλογοι των Ζαγοριανών μελών ανά περιοχή της Αιγύπτου όπου δραστηριοποιούνταν αυτά. Να σημειωθεί ότι ως Ζαγοριανοί θεωρούνταν "πάντες οἱ ἐκ τοῦ πρώην δήμου Ζαγορᾶς προερχόμενοι".

Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2024

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΑ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

Πρόσφατα βρέθηκε στην κατοχή του ιστολογίου ένα πολύ ενδιαφέρον τεύχος του Αλεξανδρινού περιοδικού "ΒΙΑΣ" (Ιούλιος 1959). Το τεύχος αυτό είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στα Αιγυπτιώτικα Γράμματα και περιέχει πολύτιμες πληροφορίες για συγγραφείς, λογοτέχνες, διανοούμενους κ.λπ. της Αιγύπτου από το 1875 και μετά, ανάμεσα στους οποίους και πολλοί Πηλιορείτες.

Ο γνωστός Ζαγοριανός ιστοριοδίφης Απόστολος Γ.Κωνσταντινίδης (Πήλιος Ζάγρας) γράφει σ' αυτό ένα αρκετά εκτεταμένο και λεπτομερές άρθρο με τίτλο: "ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ".

Στην τελευταία σελίδα, η οποία φέρει τον τίτλο "ΣΧΟΛΙΑ", αναφέρεται ο σκοπός της έκδοσης αυτής με το συγκεκριμένο αφιέρωμα στην Ιστορία των Αιγυπτιώτικων Γραμμάτων.

Τρίτη 3 Σεπτεμβρίου 2024

Γεώργιος Ρούσσης. Ένας Ζαγοριανός στον πόλεμο της Κορέας

Ενημέρωση Ανάρτησης με φωτογραφικό υλικό στις 31/12/2024.

Μια ενδιαφέρουσα ιστορία ενός συγχωριανού μας, του Γεωργίου Ρούσση που έλαβε μέρος στον πόλεμο της Κορέας, δημοσιεύθηκε πριν δεκαοκτώ χρόνια στο 15ο τεύχος της τοπικής εφημερίδας "Επί Ζαγοράς". Αφού ενημερώσαμε και πήραμε την σχετική άδεια από τους οικείους του, την αναδημοσιεύουμε στην παρούσα ανάρτηση.

Η συνέντευξη στην ανωτέρω εφημερίδα, του μακαρίτη πλέον συντοπίτη μας, συνοδεύεται από μια πολύ ωραία και κατατοπιστική εισαγωγή της εκπαιδευτικού του Γυμνασίου Ζαγοράς Ιωάννας Σιάγκου, όπου δίνεται το βασικό ιστορικό πλαίσιο της εποχής ώστε να βοηθηθεί ο αναγνώστης, και μάλιστα ο κατά πολύ νεώτερος στην ηλικία, να καταλάβει καλύτερα τις καταστάσεις που επικρατούσαν στον κόσμο τότε. Εμείς απλά προσθέσαμε και κάποιους διαδικτυακούς συνδέσμους, εφ'  όσον μας τους παρείχε η όλο και μεγαλύτερη ενημέρωση του διαδικτύου, για πληρέστερη κατατόπιση. Παραθέτουμε επίσης και μία, ας μας επιτραπεί, "μικρή ένσταση" σχετιζόμενη με το τέλος της εισαγωγής. Αντιγράφουμε: ...Η επιστροφή τον φέρνει πίσω στα ίδια. Η "γαλάζια πατρίδα" τον εξαποστέλλει στην Ζαγορά χωρίς τίποτ' άλλο πλην των τιμητικών παρασήμων και τον ξεχνά..."  Μια παρόμοια "ένσταση", επί τη ευκαιρία, έχουμε και σε ανάλογο σημείο κειμένου για τον Πουριανό ήρωα αξιωματικό Δημήτριο Κασλά: "...Για τις υπηρεσίες του αυτές προς αυτήν, η Πατρίδα, μετά την  απελευθέρωση τον εξόρισε από το 1945 έως το 1948..."

Η Πατρίδα όμως δεν "εξαποστέλλει" ούτε εξορίζει τους ήρωές της. Η Πατρίδα είναι Αξία πλαισιωμένη από αρετές όπως, ηρωϊσμός, αυταπάρνηση, θυσία, ανδρεία... Τώρα, εάν πολλοί ήρωές της έμειναν και μένουν ξεχασμένοι και παραπεταμένοι, δεν είναι η Πατρίδα αυτή που τους θέτει στο περιθώριο. Κάποιες άλλες είναι οι "πραγματικότητες" που σχετίζονται μ' αυτές τις ενέργειες-αποφάσεις-καταστάσεις, όπως κράτος, κυβερνήσεις, παρακράτος και τα τοιαύτα. Ενίοτε και ο απλός λαός είναι συμμέτοχος στα παραπάνω, βουτηγμένος μέσα στην αδιαφορία, την άγνοια και τις διχόνοιες του... Η Ιστορία μας έχει να δείξει πολλούς τρόπους απαλλαγής απ' αυτήν την ιδιότυπη σκλαβιά όπου κάποιοι λίγοι-"άγνωστοι" αποφασίζουν για τους πολλούς, προβάλλουν ή διαγράφουν όποιους θέλουν και όποτε θέλουν... Σε κάθε σκλαβιά όμως, σκλάβοι είναι, και θα παραμένουν για πάντα, εκείνοι που περιμένουν κάποιους να τους ελευθερώσουν...

Είμαστε σίγουροι ότι και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις οι συγγραφείς-επιμελητές των κειμένων αντιλαμβάνονται την Πατρίδα ως Ιδανικό, άσχετα με το πως αυτή εκφέρεται στις προτάσεις τους σε αυτά... Ο τονισμός όμως και η διάκριση της Πατρίδας ως Αξίας επιβάλλεται στις μέρες μας όπου τα πάντα ισοπεδώνονται με ταχύτατους ρυθμούς...

Πέμπτη 29 Αυγούστου 2024

ΟΙ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΕΣ ΛΟΓΙΟΙ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ

Στα 1928 ιδρύεται στην Αθήνα η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Θεσσαλών από τους: Αλέξανδρο Κασσαβέτη, Μιλτιάδη Δάλλα, Γεώργιο Φιλάρετο, Δημ. Καπετανάκη, Δημ. Τσοποτό και Σωκράτη Βαμβάκο ο οποίος ήταν και το πλέον δραστήριο μέλος της έχοντας την θέση του Γενικού Γραμματέα. Στα 1930 κυκλοφόρησε με δική του επιμέλεια ο πρώτος τόμος της περιοδικής έκδοσης της Εταιρείας "Θεσσαλικά Χρονικά" όπου για πολλές δεκαετίες δημοσιεύονταν σ΄ αυτήν πάρα πολλές μελέτες πάνω στην ιστορία του θεσσαλικού χώρου.

Παράλληλα η ΙΛΕΘ διέθετε και Τμήμα Διαλέξεων το οποίο διοργάνωνε κατά καιρούς ομιλίες-παρουσιάσεις, το αντικείμενο των οποίων δημοσίευε σε ξεχωριστά τευχίδια. Μία από αυτές είναι και η διάλεξη της παρούσας ανάρτησης που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Πολυμερείου Γυμνασίου Ζαγοράς στις 17/8/1958 με ομιλητή τον Ζαγοριανό Αιγυπτιώτη Απόστολο Κωνσταντινίδη (ψευδ. Πήλιος Ζάγρας). Η ομιλία του ιστοριοδίφη μας περιέχει πολύτιμα στοιχεία για τους Πηλιορείτες Λόγιους στην Αίγυπτο και την χωρίζει σε Ζαγοριανούς και Πηλιορείτες "ἐφ' ὅσον αποτεινόμεθα κυρίως σὲ συμπατριῶτες μας", όπως αναφέρει στην εισαγωγή του.

Ανάγνωση του εντύπου:

👇


Παρασκευή 23 Αυγούστου 2024

Το Κέντρο Μελέτης Χειρογράφων της Καινής Διαθήκης και η εργασία των αποστολών του σε κώδικες της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς.

Στις 13 Σεπτεμβρίου του 2002, ο Δρ. Ντάνιελ Β. Γουάλας (Dr Daniel B. Wallace) ίδρυσε το Κέντρο Μελέτης Χειρογράφων της Καινής Διαθήκης, (εν συντομία στην παρούσα ανάρτηση θα το αναφέρουμε ως ΚΜΧΚΔ) αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες  για τη διατήρηση και μελέτη των ελληνικών χειρογράφων της Καινής Διαθήκης. Το Ίδρυμα αυτό βρίσκεται στην πόλη Πλάνο, 20 μίλια βόρεια του Ντάλλας της Πολιτείας του Τέξας.

Πηγή: Κέντρο Μελέτης Χειρογράφων Καινής Διαθήκης

Από τότε, η συνεργασία του με πάνω από σαράντα ινστιτούτα σε τέσσερις ηπείρους, έχει δώσει εκατοντάδες χιλιάδες ψηφιοποιημένα αντίγραφα. Παράλληλα με την ψηφιακή διατήρηση αυτών των πολύτιμων εγγράφων, το ΚΜΧΚΔ έχει καταστήσει πολλά από αυτά ευρέως διαθέσιμα. Έχει ανακαλύψει δεκάδες χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης που ο ερευνητής αλλά και ο απλός αναγνώστης μπορεί να τα δει στην ψηφιακή συλλογή χειρογράφων του.

Τετάρτη 21 Αυγούστου 2024

Η Φιλόπτωχος Αδελφότης Ζαγοράς

 « Ὁμὰς Κυριῶν καὶ Δεσποινίδων ἐμπνεομένη ἀπὸ φιλανθρωπικὰ καὶ Ἀλτρουϊστικὰ  αἰσθήματα εἰς ἐποχὴν καθ' ἥν πλεῖστα θύματα τῆς μαστιγούσης τὴν Ζαγορὰν πενίας καὶ δυστυχίας ὑποκύπτουσιν εἰς μακροχρόνιον ἀσθένειαν ἤ καὶ εἰς τὸ μοιραῖον τέλος τῆς ζωῆς των, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὸν ἐλάχιστον κἄν πόρον εἴτε πρὸς θεραπείαν εἴτε καὶ πρὸς διατροφὴν καὶ ἔχουσα ὑπ' ὄψει, ὅτι ἐν τῇ Κωμοπόλει ταύτῃ οὐδεὶς ἄλλος ὀργανισμὸς ὑφίσταται πρὸς παροχὴν οἱασδήποτε βοηθείας, ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ καταρτίσῃ τὴν "Φιλόπτωχον Ἀδελφότητα Ζαγορᾶς" ὑπὲρ εὐδοκιμήσεως τῆς ὁποίας ἐπικαλεῖται τὰ φιλεύσπλαχνα αἰσθήματα τῶν Συμπολιτῶν.»

Ἐν Ζαγορᾷ τῇ 26 Μαΐου 1929

Ἡ Διοργανωτικὴ Ἐπιτροπὴ


Εκείνα τα χρόνια Σύλλογοι και Αδελφότητες σαν κι αυτή της Ζαγοράς έπαιζαν κυριότατο ρόλο στην ανακούφιση των κατοίκων, βοηθούμενοι στο έργο τους, όπως διαβάζουμε στο Καταστατικό, εκτός από τα μέλη των και από τους τοπικούς ευεργέτες, τους συμπολίτες, την Κοινότητα κ.λπ.. Σήμερα πλέον τον ρόλο αυτό τον έχει αναλάβει η Χώρα με ένα άρτια οργανωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας αλλά και οι Αρχές (τοπικές και κρατικές) οι οποίες σπεύδουν πάντοτε και άμεσα να δείξουν το ανθρώπινο πρόσωπό τους στους αναξιοπαθούντες πολίτες, οπότε η ύπαρξη τέτοιων Συλλόγων θα ήταν απλά επικουρική!!!!!!

Δευτέρα 12 Αυγούστου 2024

Από τους Θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. ΔΙΟΦΑΝΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ "ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΑ ΕΞ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΠΟΛΥΓΩΝΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ…" ΠΑΡΙΣΙ, 1621

        Πρόκειται για την πρώτη έκδοση στην παγκόσμια ιστορία, με ελληνικό κείμενο, έργων ενός από τους σημαντικότερους αρχαίους Έλληνες Μαθηματικούς, του Διοφάντου Αλεξανδρέως και που κοσμούσε την Βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείου της Ζαγοράς.

        Ο Διόφαντος Αλεξανδρεύς ήταν μαθηματικός του 3ου π.Χ. αιώνα και έζησε στην Αλεξάνδρεια. Χαρακτηρίσθηκε ως ο "πατέρας της Άλγεβρας". Το έργο του "Αριθμητικά" θεωρείται το σημαντικότερο μαθηματικό έργο της ύστερης αρχαιότητας.

            Από τα 13 βιβλία των "Αριθμητικών" σώθηκαν μόνον 6 ελληνικά χειρόγραφα και 4 σε αραβική μετάφραση, όπου περιέχονται προβλήματα που επιλύονται με χρήση εξισώσεων και συστημάτων πρώτου και δευτέρου βαθμού. Ο Διόφαντος καθιέρωσε τύπο σύντομου μαθηματικού συμβολισμού για τη γραφή προβλημάτων και για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν τα κλάσματα ως πραγματικοί αριθμοί. Ασχολήθηκε επίσης με την επίλυση εξισώσεων με πολλαπλούς αγνώστους. Τα γραπτά του επηρέασαν τον γνωστό μαθηματικό Πιέρ ντε Φερμά. Σήμερα "διοφαντικές" ονομάζονται οι εξισώσεις με ακέραιους συντελεστές των οποίων ζητούνται οι ακέραιες λύσεις.

Πηγές:

       Στην ίδια έκδοση περιλαμβάνεται και το έργο του "Περί πολυγώνων αριθμών".

Η έκδοση των "Αριθμητικών", Παρίσι 1621

Τετάρτη 7 Αυγούστου 2024

ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑΚΟ ΠΗΛΙΟ

"ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑΚΟ ΠΗΛΙΟ"
του Κώστα Ουράνη  

 Από το βιβλίο "ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ" του Κώστα Ουράνη, έκδοση "ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ", 1949, ψηφιοποιήσαμε τις 15 σελίδες του ταξιδιού του συγγραφέα στο Πήλιο που πραγματοποιήθηκε, όπως αναφέρει στον πρόλογό του, γύρω στα 1930. Ξεκινά από τον Βόλο με το τρενάκι προς τις Μηλιές. Ακολουθεί η Τσαγκαράδα, έπειτα το Χορευτό, η Ζαγορά και κλείνει με την επιστροφή στον Βόλο μέσω Χανίων. Η περιγραφή του ταξιδιού από τον νεορομαντικό ποιητή είναι πολύ όμορφη και περιλαμβάνει μάλιστα ένα χαριτωμένο στιγμιότυπο στην Ζαγορά με την... "μίς Πήλιον"!

Το τρενάκι προς τις Μηλιές

Πέμπτη 25 Ιουλίου 2024

Ο ΠΟΡΤΟΛΑΝΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΑΓΙΑ

Ο Λιμενοδείκτης, κοινώς πορτολάνος,  (εκ της ιταλικής portolano και portulan) είναι ένα ναυτιλιακό βοήθημα, βιβλίο, περισσότερο πλοηγικού χαρακτήρα, που περιέχει συνοπτικά ναυτικούς χάρτες όρμων, λιμένων, διαύλων κ.λπ. με ιδιαίτερες οδηγίες που ενδιαφέρουν τους ναυτιλομένους.

Οι πρώτοι πορτολάνοι δεν διέθεταν χάρτες, είχαν μόνον κείμενο, γραμμένο έτσι ώστε να απομνημονεύεται εύκολα από τον ναυτικό. Η συνήθεια αυτή, ο πορτολάνος δηλαδή να παρέχει μόνο κείμενο, διατηρήθηκε και πολύ μετά την ανάπτυξη και διάδοση της χαρτογραφίας λόγω της πρακτικότητάς του. Παράδειγμα, ο έντυπος πορτολάνος του Δημητρίου Τάγια που διαθέτει η Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς και που εκδόθηκε στην Βενετία το 1729 από το τυπογραφείο του Νικολάου Σάρου. Αυτή είναι η πέμπτη κατά σειρά έκδοσή του, η πρώτη έγινε το 1573 και αυτή στην Βενετία.

Η 5η έκδοση του Πορτολάνου του Δημητρίου Τάγια.
Βενετία, 1729, τυπογραφείο Νικολάου Σάρου

Παρακάτω ακολουθεί ένα ωραίο κείμενο του Αναστάσιου Τζαμτζή για τους Πορτολάνους που συμπεριλαμβάνει αναλυτικές πληροφορίες και γι' αυτόν του Δημητρίου Τάγια. Είναι αναρτημένο στο πολύ ενδιαφέρον ιστολόγιο: "Περί Αλός".

Αναστασίου Τζαμτζή: "Το Ανθρώπινο στοιχείο στους Πορτολάνους"

Εκτός από τον έντυπο πορτολάνο του Τάγια, η Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς διαθέτει και έναν χειρόγραφο με τον οποίο θα ασχοληθούμε σε ιδιαίτερη ανάρτηση. 

Ο συγκεκριμένος χειρόγραφος Πορτολάνος έχει ψηφιοποιηθεί από δύο φορείς, την Βιβλιοθήκη Ζαγοράς και τον Δήμο Ζαγοράς, φέρει τον αριθμό 46 (κατά διεθνή αρίθμηση Νέου Ελληνομνήμονα) και ο αναγνώστης μπορεί να τον δει εάν ανατρέξει στον σχετικό Κατάλογο Ψηφιοποιημένων Χειρογράφων της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς που βρίσκεται στο ιστολόγιό μας. Προτείνουμε να χρησιμοποιηθεί η ψηφιοποίηση από τον Δήμο Ζαγοράς (3ος Πίνακας με συνολικά τρία χειρόγραφα) που, αν και πάνω από δέκα χρόνια παλαιότερη, είναι ποιοτικότερη από αυτήν της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς.

Τετάρτη 24 Ιουλίου 2024

ΣΤΗ ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

 ΣΤΗ ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΠΗΛΙΟ)


ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΔΙΚΑ ΜΟΥ
ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΦΙΛΟΥ ΜΟΥ

        Βρισκόμουνα στὴ Ζαγορὰ γιὰ νὰ ξεκουραστῶ. Εἶχα τελειώσει τὴν περιοδεία μου στὸ Πήλιο. Εἶχα μάλιστα ταχτοποιήσει τοὺς σκόρπιους κι’ ἄμορφους ἀκόμη στίχους ποὺ ἀναβρύζανε στὸ δρόμο μου μέσ᾽ ἀπὸ τὶς ἀπόκρυφες πηγὲς ποὺ εἴχανε ξυπνήσει στὴν καρδιά μου ἡ μοναξιὰ κ᾿ ἡ ἐλευθερία. Κ᾽ εἴμουν ἕτοιμος νὰ πάρω τὸ δρόμο γιὰ τὴν Πορταριὰ καί, ροβολώντας κατόπι τὸ βουνό, νὰ κατεβῶ στὸ Βόλο, τ᾽ ὁρμητήριο τῆς ἐκδρομῆς μου.

        Ἕνα σημείωμα, γραμμένο ἀπὸ βιαστικὸ κι’ ἀβέβαιο χέρι, μ᾽ ἔκανε νὰ ταχύνω, ἐκεῖνο τὸ πρωΐ, τὴν ἀναχώρησή μου. Κάποιος ἀγωγιάτης, καθὼς μὲ πληροφόρησε ὁ ξενοδόχος μου, τὸ εἶχε φέρει τὴ νύχτα, ὅταν ἐγὼ κοιμόμουνα κλεισμένος στὸ δωμάτιό μου. Ο φίλος μου Ἱππόλυτος Γρίβας, ὁ ποιητής, βρισκότανε καταδικασμένος στὸ σανατόριο τοῦ Πηλίου. Αὐτὸ τὸ ἤξερα πρὸ πολλοῦ. Τὄχα στὸ νοῦ μου, τραβώντας γιὰ τὴν Πορταριά, νὰ σταματήσω τὸ μουλάρι μου καί, σκαρφαλώνοντας τὴν πλαγιά, νὰ φτάσω στὸ σανατόριο καὶ νὰ ἰδῶ τὸ φίλο μου τὸ Γρίβα, τὸν ποιητή. Τὰ λίγα λόγια ποὺ εἶχε ρίξει στὸ χαρτὶ μὲ βιαστικὸ κι' ἀβέβαιο χέρι μὲ κρατήσανε γιὰ μιὰ στιγμὴ σὲ μιὰ περίεργη ἀγωνία. «Ἔμαθα, μοῦ ἔλεγε, τυχαίως πὼς βρίσκεσαι κοντά μου, Ἔλα νὰ σὲ ἰδῶ. Μοῦ φαίνεται πὼς σὲ λίγο θὰ φύγω ἀπὸ τὸ Πήλιο.» Εἴταν ἄραγε καλά;

Τρίτη 23 Ιουλίου 2024

ΟΙ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΑΙ ΕΝ ΑΙΓΥΠΤΩ

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ζαγοριανού ιστοριοδίφη Απόστολου Κωνσταντινίδη είναι και το: "ΟΙ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΑΙ ΕΝ ΑΙΓΥΠΤῼ", έκδοση του "Συλλόγου της Ζαγοράς" στην Αλεξάνδρεια το 1936.

Το βιβλίο αποτελείται από 130 σελίδες και περιέχει πάρα πολλά στοιχεία για την ζωή και την δράση των Πηλιορειτών Αιγυπτιωτών, είναι δε χωρισμένο στις εξής ενότητες:

ΕΜΠΟΡΟΙ-ΤΡΑΠΕΖΙΤΑΙ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΑΙ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΙ

ΓΕΩΡΓΟΙ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ-ΛΟΓΙΟΙ-ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΑΙ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Ανάγνωση του βιβλίου

👇


Βιογραφικά στοιχεία για τον Απόστολο Κωνσταντινίδη (ψευδώνυμο "Πήλιος Ζάγρας") αλλά και για τον αδελφό του Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη (ψευδώνυμο "Πέτρος Μάγνης") μπορεί ο αναγνώστης να δει εδώ:
στην σελίδα 37 και 14 αντίστοιχα.

Δευτέρα 22 Ιουλίου 2024

Η ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ ΚΑΙ Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ

Πρόσφατα βρέθηκε στην διάθεση του ιστολογίου μια πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση του 1921 με τίτλο "Η ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ ΚΑΙ Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ". Πρόκειται για ένα μικρό βιβλίο 100 σελίδων στο οποίο δεν αναφέρεται συγγραφέας. Επίσης δεν υπάρχει πίνακας περιεχομένων. Τα κεφάλαια που περιλαμβάνει είναι τα εξής:

"ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ"

"ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑΣ"

"ΔΙΑΛΕΞΙΣ ΠΕΡΙ ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΟΥ ΑΡΓΥΡ. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ"

"ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑΣ ΚΑΙ Η ΔΕΝΔΡΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ"

"ΔΙΑΛΕΞΙΣ ΠΕΡΙ ΚΑΣΤΑΝΕΑΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΡΑΟΛΗ, Μαθητοῦ Τρίτης Τάξεως ἐκ Μούρεσι." 
(Στο τέλος της διάλεξης υπάρχει μια πάρα πολύ ωραία περιγραφή της τοποθεσίας "Κούτρα" στην Τσαγκαράδα.)

"ΕΚ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΣ ΠΕΡΙ ΓΕΩΜΗΛΩΝ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘ. ΚΟΡΜΠΕΤΗ, Μαθητοῦ Τρίτης Τάξεως ἐκ Ζαγορᾶς."

"ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΤΥΠΩΣΙΣ"
(Διήγηση-Οδοιπορικό από Μηλιές προς Τσαγκαράδα. Περιλαμβάνει και δεύτερο οδοιπορικό με τίτλο "Ἡ Μεγαλομάτα")

"ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ"

"ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΕΣΘΑΙ"

"ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΙΣ"

Το βιβλίο, παρά τον μικρό όγκο του, διασώζει πολύτιμες πληροφορίες της περιοχής για την εποχή εκείνη. Επίσης στις διαλέξεις των μαθητών προκαλεί εντύπωση ο πολύ καλός χειρισμός της απλής καθαρεύουσας.

Παρασκευή 19 Ιουλίου 2024

Οι κώδικες 1, 14 και 4 της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. Μια "άλλη" πλευρά της ιστορίας τους

Οι πιο γνωστές σελίδες της ιστορίας της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς είναι αναμφισβήτητα αυτές που περιλαμβάνουν την χρονική περίοδο από την ίδρυσή της (1762) μέχρι και την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Από κει και μετά, με την παύση της λειτουργίας του Ελληνομουσείου, παύει και η λειτουργία της Βιβλιοθήκης, αφού τα δύο αυτά ιδρύματα συστεγάζονταν και το ένα αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του άλλου. Μιλάμε λοιπόν για μια χρονική περίοδο περίπου 50 ετών - εάν εξαιρέσουμε μια 10ετία σχεδόν ταλαιπωρίας της από την αδιαφορία των τοπικών αρχών αλλά και των προβλημάτων που αυτές προκάλεσαν στο Ελληνομουσείο συνεργαζόμενοι με τις τουρκικές αρχές.

Ποια ήταν όμως η τύχη της από το 1821 και έπειτα; (μέχρι τα μέσα της 10ετίας 1950-60 οπότε και άρχισε σταδιακά η εκ νέου οργάνωσή της και η ασφάλισή της πλέον σε κτίριο που ειδικά της παραχωρήθηκε).

Κάποια πράγματα γνωρίζουμε κυρίως από τον Ζαγοριανό ιστορικό Γιάννη Κορδάτο, απ' τον συντάκτη του καταλόγου των κωδίκων της Κων/νο Δυοβουνιώτη και από τους φιλόλογους ερευνητές Αλέξανδρο Νικαρούση και Γεώργιο Δηληγιάννη. Παράλληλα όμως υπάρχουν πολλές πληροφορίες και σε διάφορες άλλες πηγές για τα κτίρια που κατά καιρούς στεγάζονταν, για βιβλία - έντυπα και χειρόγραφα - που δεν υπάρχουν πλέον και γενικά για την άθλια κατάσταση στην οποία αυτή δυστυχώς είχε περιέλθει.

Παρασκευή 5 Ιουλίου 2024

"Τέλος και Αποχώρηση"

Αυτόν τον τίτλο: "Τέλος και Αποχώρηση" ("Over and Out") φέρει το κεφάλαιο του Michael Ward στο βιβλίο του "Αποστολές στην Ελλάδα" ("Greek Assignments") που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1992.

Ο Michael Ward, ταγματάρχης, πράκτορας του S.O.E.- Special Operation Execution - Εκτελεστικού Ειδικών Επιχειρήσεων, ρίφθηκε με αλεξίπτωτο στην Πίνδο στις 20/10/1943 και κάλυψε μια διαδρομή 500 μιλίων μέσα σε δύο μήνες στην κατεχόμενη Ελλάδα (το μεγαλύτερο μέρος της με τα πόδια), συγκεντρώνοντας πληροφορίες για τις κινήσεις του άξονα και τους διχασμένους αντιστασιακούς.

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφει τις τελευταίες ημέρες παραμονής του στο ελληνικό έδαφος, στο Βένετο, μαζί με τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και τον σύνδεσμο της Αγγλικής αποστολής εκεί, λίγο πριν την αναχώρησή του από τον όρμο Κουλούρι με καΐκι για την Τουρκία. Επίσης περιγράφει τα όσα αντιμετώπισε διασχίζοντας το Αιγαίο, αλλά και κατά την αποβίβασή του στις τουρκικές ακτές.

Στην παρούσα ανάρτηση, εκτός από το εν λόγω κεφάλαιο, παρατίθενται και 2-3 σελίδες από το προηγούμενο ("Race for the Coast") στις οποίες αναφέρει τα τελευταία στάδια της αγωνιώδους οδοιπορίας του: από την Κάτω Κερασιά μέχρι το Βένετο, το σημείο διαφυγής.

Ο Ward στο τέλος του 1944 αποστέλλεται ξανά στην Ελλάδα και το 1948 του προτάθηκε από τον David Balfour να επανέλθει για τρίτη φορά, ως μέλος πλέον της Ειδικής Επιτροπής του Ο.Η.Ε. για τα Βαλκάνια. Τονίζεται στο σημείο αυτό ότι ο ρόλος των Άγγλων γενικότερα σε ό,τι επακολούθησε στην Ελλάδα μετά την Γερμανοϊταλική κατοχή, απ' το 1944 κι ύστερα, είναι σ' όλους γνωστός... Απλά στεκόμαστε στα όσα μας διασώζει το κείμενο για την περιοχή, τις καταστάσεις, τα γεγονότα και τα πρόσωπα εκείνων των ημερών. Οι ίδιες καταστάσεις, πρόσωπα, γεγονότα συναντώνται και σε αφηγήσεις άλλων που τα έζησαν λίγο πριν ή λίγο μετά και ίσως παρουσιαστούν σε προσεχείς αναρτήσεις...

Πέμπτη 20 Ιουνίου 2024

ΕΚΔΡΟΜΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΠΗΛΙΟΝ - ΖΑΓΟΡΑ

        Στα 1927 εκδίδεται στον Βόλο το "ΠΑΝΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ" από τον Θωμά Βινικίου (Παπακωνσταντίνου), ένας τόμος 410 σελίδων με δημοσιεύματα ποικίλης ύλης σχετικά με περιοχές της Θεσσαλίας. Παρά τα πολλά τυπογραφικά λάθη και τις όποιες άλλες εκδοτικές ελλείψεις, διασώζει πολύτιμες πληροφορίες για την εποχή. Φυσικά, αρκετά είναι και τα δημοσιεύματα για την Ζαγορά από τα οποία επιλέχτηκε αυτό του Κλέωνος Παράσχου με τις εντυπώσεις του από την επίσκεψή του σ' αυτήν. Πριν από το δημοσίευμα του Παράσχου κρίθηκε σκόπιμο να παρατεθεί ο όμορφος Πρόλογος του εκδότη στον οποίο περιγράφεται και ο σκοπός της έκδοσης.

Τετάρτη 5 Ιουνίου 2024

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΩΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ...

Από το τεύχος του Ιουλίου του 1964 της Μηνιαίας Εικονογραφημένης Τουριστικής Επιθεώρησης "ΞΕΝΙΑ",  αναδημοσιεύουμε άρθρο του αξέχαστου καθηγητή Βαγγέλη Σκουβαρά, που τόσα πολλά πρόσφερε με την έρευνά του στον τόπο μας...

Περιοδικό "ΞΕΝΙΑ", τεύχος 84, Ιούλιος 1964

Παρασκευή 24 Μαΐου 2024

Μια ματιά στην Ιστορική "Βιβλιοθήκη" της Ζαγοράς στα 1930

        Το κείμενο της Έλλης Αποστολίδου "Η ΖΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΠΗΛΙΟΥ", δημοσιευμένο το 1930 στο "ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" που εξέδιδε ο Γεώργιος Δροσίνης, περιέχει μια μικρή, αλλά σημαντική αναφορά για την Βιβλιοθήκη και το Ελληνομουσείο της Ζαγοράς (Σχολείο Ρήγα Φεραίου).

        Συγκρίνοντας τα όσα γράφει για την Βιβλιοθήκη μ' εκείνα του Αυστραλού καθηγητή Arthur Jeffrey το 1923 διαπιστώνει κανείς ότι αυτή παρέμενε ακόμη σε κατάσταση αποθήκης!!! με τα βιβλία της σε αταξία, απρόσιτα δυστυχώς στην επιστημονική έρευνα και στους επισκέπτες...

Τετάρτη 15 Μαΐου 2024

Εμπορικός Οδηγός Δήμου Ζαγοράς 1911

        Στον "ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΟΔΗΓΟ ΒΟΛΟΥ-ΠΗΛΙΟΥ-ΑΛΜΥΡΟΥ" του Κ. Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΥ που εκδόθηκε στον Βόλο το 1911 (τυπογραφείο της εφημερίδας "Θεσσαλία"), ένα αρκετά εκτενές τμήμα του αναφέρεται στον τότε Δήμο Ζαγοράς. Το βιβλίο είναι μικρών διαστάσεων (14x19 εκ.), έχει 179 σελίδες και είναι αφιερωμένο από τον συγγραφέα στον επίσκοπο Δημητριάδος Γερμανό.


       Ο συγκεκριμένος οδηγός, παρά το μικρό του μέγεθος, είναι αρκετά λεπτομερής και, πέρα από τις αναφορές του στους επαγγελματίες της εποχής, παρέχει και άλλα πολύ αξιόλογα στοιχεία για τους Δήμους που περιλαμβάνει, όπως δημογραφικά, στοιχεία των δημοσίων υπηρεσιών που λειτουργούσαν τότε, διαφημίσεις επιχειρήσεων, καταστημάτων, προϊόντων κ.ά..

Πέμπτη 9 Μαΐου 2024

Ο Ζαγοριανός Αλέξιος Νικολαΐδης. Ένα εξέχον μέλος της Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας

         Τα στοιχεία γι' αυτή την ανάρτηση έχουν ληφθεί αποκλειστικά από την εργασία του καθηγητού Πανεπιστημίου Αθανασίου Καραθανάση: "ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΕΚ ΖΑΓΟΡΑΣ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ", 1998...

___________________________________

        Ο Αλέξιος Νικολαΐδης του Νικολάου (1766-1834), Ζαγοριανός, υπήρξε ένα από τα δυναμικότερα μέλη της Ελληνικής Αδελφότητας της Βενετίας στις αρχές του 19ου αιώνα.

        Για τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Ζαγορά δεν υπάρχουν στοιχεία. Προφανώς ακολούθησε κι' αυτός (όπως και ο Ιωάννης Πρίγκος) την πορεία προς την ξενιτιά αναζητώντας μια καλύτερη τύχη. Στα κατάστιχα της Αδελφότητας συναντάται το όνομά του ως μέλος της (Alessio Nikolaidi da Zagora) στις 24 Σεπτεμβρίου του 1792.

Τετάρτη 1 Μαΐου 2024

Είναι η σειρά τους να τον βοηθήσουν τώρα

IT'S THEIR TURN TO HELP HIM NOW
Ποιος Ζαγοριανός, σωτηρίτης τουλάχιστον, πάνω από 55-60 χρονών, δεν θυμάται τον μπαρμπα-Βαγγέλη τον Τσαλούχα με την βαριά, δυνατή φωνή και τον... επίμονο βήχα! Άνθρωπος νοικοκύρης, καλοπροαίρετος, καταδεκτικός και πάντα καλοδεχούμενος στην παρέα...

Ο Βαγγέλης Τσαλούχας (μέσον) μαζί με τους φίλους του
 
Ο μπαρμπα-Βαγγέλης λοιπόν, σε κάποια στιγμή της ζωής του, αποφάσισε να φύγει από την Ζαγορά για την μακρινή Αυστραλία. Σίγουρα η αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης, μέσα από κάποια ίσως πιο προσοδοφόρα δουλειά στην χώρα εκείνη, τον έκανε να πάρει μια τόσο μεγάλη απόφαση. Η απόφασή του αυτή, απ' ό,τι φαίνεται, ήταν ώριμη και σοβαρή, γιατί λίγες μέρες πριν την αναχώρηση του πλοίου επισκέπτεται δικηγόρο στην Αθήνα και καθιστά γενικό πληρεξούσιο την σύζυγό του Σταυρούλα σε κάθε τι που σχετίζονταν με το πρόσωπό του στην Ελλάδα... Και στις 18 Οκτωβρίου του 1956 ξεκινά για την Αυστραλία.

Τρίτη 30 Απριλίου 2024

Από τους Θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. "Ένας υπέροχος Ευκλείδης!"

 "Έναν υπέροχο Ευκλείδη" γράφει στα απομνημονεύματά του ότι είδε, μεταξύ των άλλων βιβλίων, ο Γάλλος περιηγητής Alfred Mezieres, κατά την επίσκεψή του στη Ζαγορά το 1852, θαυμάζοντας την έκδοση "ΕΥΚΛΕΙΔΟΥ ΤΑ ΣΩΖΟΜΕΝΑ".

Η σελίδα τίτλου των "Σωζομένων τοῦ Εὐκλείδου"

Σάββατο 27 Απριλίου 2024

Ταξιδιωτικές εντυπώσεις από την Ζαγορά. Καλοκαίρι του 1923

ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 

του καθηγητή Arthur Jeffrey
Αύγουστος 1923

Με αυτόν τον τίτλο δημοσιεύθηκε άρθρο του καθηγητή Arthur Jeffrey στην εφημερίδα "The West Australian" στις 18 Οκτωβρίου του 1923 στο οποίο παρουσιάζονται αρκετές εντυπώσεις από το ταξίδι του στην Ελλάδα, κάποιες μάλιστα από την Ζαγορά όπου πέρασε αρκετές μέρες των διακοπών του. Ενδιαφέρουσες είναι οι λεπτομέρειες που παραθέτει για τις φυσικές ομορφιές της περιοχής αλλά και αυτές γενικότερα για τις συνήθειες των Ελλήνων εκείνη την περίοδο...
Το πλήρες κείμενο  του δημοσιεύματος της εφημερίδας βρίσκεται εδώ.

" ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 
Περίεργα έθιμα. Φτωχοί ιερείς και καταστήματα ποτών. 

        Γράφοντας σε έναν φίλο του στο Περθ από τη Ζαγορά της Θεσσαλίας, στις αρχές Αυγούστου, ο καθηγητής Arthur Jeffrery M.A., ένας άνθρωπος του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, δίνει μια ενδιαφέρουσα περιγραφή των διακοπών που πέρασε στα ορεινά της Ελλάδας. Ο Arthur Jeffrey είναι καθηγητής Συγκριτικής Φιλολογίας στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Καΐρου, που ανήκει στην Αμερικανική Χριστιανική Ιεραποστολή. Ήταν στο Περθ για μερικές βδομάδες πριν από δύο χρόνια περίπου, και θα τον θυμούνται πολλοί που τον άκουσαν να κηρύττει και να δίνει διαλέξεις. Στην επιστολή του παρατηρεί:

Τρίτη 16 Απριλίου 2024

Θαλασσινά Κατοχικά Ταξίδια

"Τριάντα ὁλόκληρα χρόνια - ἕνα τρίτο σχεδὸν αἰῶνα - ἔχουν περάσει ἀπὸ τὴν τραγικὴ ἐποχὴ τῆς Κατοχῆς. Κι ὅμως πολλὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα ἀπὸ τὴν τιτανικὴ πάλη τοῦ λαοῦ μας γιὰ τὴ λευτεριά, δὲν εἶδαν ἀκόμα τὸ φῶς τῆς δημοσιότητας καὶ κινδυνεύουν νὰ χαθοῦν, ὅπως παρατήρησαν ἱστορικοὶ ἐρευνητές, ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἔζησαν τὰ φοβερὰ ἐκεῖνα γεγονότα χάθηκαν, γέρασαν ἢ πέθαναν. Γιαὐτὸ καὶ χρέος νοιώθουμε νὰ βγάλουμε τοῦτο τὸ βιβλιαράκι, ποὺ δὲν εἶναι παρὰ μιὰ ἐνδιαφέρουσα, κι ἀπὸ πρῶτο χέρι ἱστορημένη σελίδα τῆς θαυμαστῆς προσπάθειας τῶν θαλασσινῶν μας τοῦ Βορείου Αἰγαίου νὰ σπάσουν τὸν ἀσφυκτικὸ κλοιὸ τῶν γερμανοϊταλικῶν καταδιώξεων στὸ ἑλληνικὸ ἀρχιπέλαγος καὶ νἄρθουν σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν ἔξω κόσμο καὶ τὸ συμμαχικὸ παράγοντα. Πρόκειται γιὰ τὶς πιὸ ἐπικίνδυνες καὶ πρῶτες ἐπιχειρήσεις ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τὶς ἀκτὲς τοῦ Πηλίου πρὸς τὶς μικρασιατικὲς ἀκτές, μὲ σκοπὸ τὴ διαφυγὴ Ἑλλήνων καὶ Ἄγγλων ἀξιωματικῶν στὴ Μέση ᾿Ανατολή. 

Σάββατο 13 Απριλίου 2024

Από τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. "ΑΡΡΙΑΝΟΥ ΤΑΚΤΙΚΑ, ΠΕΡΙΠΛΟΙ, ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ". Άμστερνταμ, 1683.

Ο τίτλος αυτός "Από τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς" θα επανέρχεται συχνά στις αναρτήσεις του ιστολογίου, ιδίως κατά την παρουσίαση σημαντικών εκδόσεων της Βιβλιοθήκης. Σημαντικών όχι μόνο για τον χρόνο και τον τόπο έκδοσης αλλά και για πολλούς άλλους λόγους, όπως τα σπάνια χαρακτικά που τις κοσμούν, η ιστορία των εκδοτικών οίκων, οι σημειώσεις οι οποίες υπάρχουν σε αυτές και ό,τι άλλο τις καθιστά μοναδικές...
Θέση εδώ θα έχουν επίσης και παρουσιάσεις από τους 143 κώδικες αυτής...



"ΑΡΡΙΑΝΟΥ ΤΑΚΤΙΚΑ, ΠΕΡΙΠΛΟΙ, ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ".  
Άμστερνταμ, 1683.

Πρόκειται για μια από τις παλαιότερες εκδόσεις έργων του Αρριανού που βρίσκεται στην Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς, σημαντική ωστόσο και για την χαλκογραφία που φέρει στην σελίδα τίτλου. Είναι έργο του Ολλανδού ζωγράφου-χαράκτη  Johannes van den Aveele.

Τετάρτη 10 Απριλίου 2024

ΙΕΡΟΘΕΟΣ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ. Ο Ζαγοριανός ιεράρχης, αγωνιστής της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Ίσως, για το μεγάλο αυτό ανάστημα της Ζαγοράς που διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στα γεγονότα της Ελληνικής Επαναστάσεως να μην γνωρίζουμε και τόσα πολλά... 

Ιερόθεος Αριστάρχου
(Φωτογραφία από την εργασία του Ιερέα Οδυσσέα Κυρόσιμου
ο σύνδεσμος της οποίας βρίσκεται πιο κάτω)

Επελέγη το άρθρο του
Ελευθέριου Γ. Σκιαδά από την ιστοσελίδα "Τα Αθηναϊκά" σαν μια σύντομη αναφορά στην πολυτάραχη ζωή του Ζαγοριανού αυτού αγωνιστή:

Σάββατο 30 Μαρτίου 2024

Οι Φωτοσβέστες

Ένα από τα θέματα προηγούμενης ανάρτησης ήταν και η άποψη του μεγάλου Ζαγοριανού ευεργέτη Ιωάννη Πρίγκου για τον ρόλο των προεστών ιδίως σε θέματα παιδείας. Άποψη διαμορφωμένη από προσωπικές του εμπειρίες στις τουρκοκρατούμενες περιοχές όπου έζησε και εργάσθηκε, αλλά και σε όλα όσα αργότερα - εγκατεστημένος πλέον στην Ευρώπη - μάθαινε αλληλογραφώντας με την πατρίδα του.

Η σημερινή ανάρτηση δανείζεται τον τίτλο της από το κεφάλαιο "ΟΙ ΦΩΤΟΣΒΕΣΤΕΣ" της προαναφερθείσας εργασίας του καθηγητή Βαγγέλη Σκουβαρά για τον Πρίγκο. Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται, μέσα από τις πηγές, διεξοδικότατα ο ρόλος των προεστών της Ζαγοράς, των προσώπων της Δημοτικής Αρχής, όπως θα λέγαμε σήμερα...

Σάββατο 16 Μαρτίου 2024

Οι προεστοί, οι Τούρκοι και η παιδεία μέσα από τις χειρόγραφες σημειώσεις του ιδρυτού της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς Ιωάννου Πρίγκου

Για λίγα σύντομα βιογραφικά στοιχεία σχετικά με τον ιδρυτή της Βιβλιοθήκης και μεγάλο Ευεργέτη της Ζαγοράς Ιωάννη Πρίγκο μπορεί να ανατρέξει κανείς στους "ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΤΗΣ ΖΑΓΟΡΑΣ" του παρόντος ιστολογίου, αν και ελπίζουμε ότι δεν υπάρχει Ζαγοριανός που να μην γνωρίζει τουλάχιστον δυο βασικά πράγματα για την μεγάλη αυτή μορφή του τόπου του.



Τρίτη 5 Μαρτίου 2024

Ο κώδικας υπ' αριθ. 23 της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ζαγοράς

Στην περιοδική έκδοση του "Νέου Ελληνομνήμονα" που εξέδιδε από το 1904 ο πανεπιστημιακός και μετέπειτα Πρωθυπουργός Σπυρίδων Λάμπρου, στον δέκατο τρίτο τόμο είναι καταχωρημένο το χειρόγραφο υπ'αριθ. 23 της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς: "Συμεών Θεσσαλονίκης Λόγοι καὶ ἐπιστολαί", από τον καθηγητή Κωνσταντίνο Δυοβουνιώτη ο οποίος και συνέταξε τον κατάλογο των χειρογράφων της συγκεκριμένης Βιβλιοθήκης (ολοκληρώθηκε αυτός στα 1915)...  
Η καταχώρηση του χειρογράφου 23 στον Νέο Ελληνομνήμονα
16 Σεπτεμβρίου του 1971 και, γύρω στις δέκα το πρωί, μπαίνει στην Βιβλιοθήκη ο ένας και μοναδικός επισκέπτης της για εκείνο το πρωϊνό...