Η Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς αριθμεί συνολικά 143 χειρόγραφα. Στην περιοδική έκδοση "Νέος Ελληνομνήμων" ο καθηγητής Κωνσταντίνος Δυοβουνιώτης δημοσίευσε κατάλογό τους που είναι ο μοναδικός μέχρι σήμερα και χρησιμοποιείται διεθνώς. Από τους τόμους της παραπάνω έκδοσης ενοποιήσαμε τα τεύχη που αφορούν στον εν λόγω κατάλογο όπου καταγράφονται 134 χειρόγραφα. Η ολοκλήρωση της δημοσίευσής του έγινε στα 1917. Η κύρια αρίθμηση σημειώνεται σ΄ αυτόν με έντονο μεγάλο μαύρο αριθμό αριστερά του οποίου τοποθετήσαμε με έντονο μπλε χρώμα τον αριθμό που έχει λάβει το κάθε χειρόγραφο στο Βιβλίο Εισαγωγής της Βιβλιοθήκης, και που είναι διαφορετικός από αυτόν του Νέου Ελληνομνήμονα. Αυτό συνέβη διότι κατά την καταγραφή τους στο Βιβλίο αυτό, που άρχισε να τηρείται μετά το 1955 όταν η Βιβλιοθήκη απέκτησε μόνιμα στέγη στη νότια πτέρυγα του σημερινού κτιρίου, δεν ακολουθήθηκε η αρίθμηση του καταλόγου Δυοβουνιώτη.
Ο ερευνητής θα παρατηρήσει ότι στα χειρόγραφα υπ΄ αριθ. 1, 4, 14, 90, 98 και 133 δεν τοποθετήθηκε αντίστοιχος αριθμός Βιβλίου Εισαγωγής. Ο λόγος είναι ότι αυτά δεν κατεγράφησαν εκεί. Τα 1, 4 και 14 ήλθαν, με τα σχετικά Πρωτόκολλα στην Βιβλιοθήκη, μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής των χειρογράφων σε αυτό (συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 1969) διότι φυλάσσονταν για λόγους ασφαλείας σε ειδική συσκευασία στο εκάστοτε Γραφείο της Κοινότητος Ζαγοράς σαν τα πλέον πολύτιμα, ενώ τα 90, 98 και 133 είχαν ήδη χαθεί πριν την έναρξη τήρησης του Βιβλίου Εισαγωγής και δεν καταχωρήθηκαν ποτέ σ΄ αυτό. Κατά την εξυπηρέτηση μάλιστα των ερευνητών της Βιβλιοθήκης, χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά και μόνον ο Νέος Ελληνομνήμονας και ποτέ το Βιβλίο Εισαγωγής, το σύνολο δε των χειρογράφων της είχε ταξιθετηθεί βάσει της αρίθμησης του Ν.Ε..
Θα παρατηρήσει επίσης ότι ο αριθμός 77 κατά το Βιβλίο Εισαγωγής (μπλε έντονη αρίθμηση) δεν υπάρχει πουθενά διότι οι αριθμοί μεταβαίνουν από τον 76 στον 78, γεγονός που αυξάνει την αναξιοπιστία του και επιβάλλει την χρήση του μόνον εντός της Βιβλιοθήκης.
Ο αναγνώστης μπορεί να έχει πρόσβαση στον κατάλογο εδώ:
👇
![]() |
| Ο κατάλογος των κωδίκων της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς στον "ΝΕΟ ΕΛΛΗΝΟΜΝΗΜΟΝΑ" |
Από την σύνταξη όμως και δημοσίευση του καταλόγου Δυοβουνιώτη και μετά, περιήλθαν στην συλλογή της Βιβλιοθήκης άλλα 12 χειρόγραφα τα οποία μικροφωτογραφήθηκαν για πρώτη φορά όλα μαζί από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης το 1982 και εκδόθηκε αντίστοιχα συνοπτικός κατάλογός τους το 1985. Και σ΄ αυτόν τον κατάλογο, του οποίου η αρίθμηση αποτελεί άμεση συνέχεια αυτής του Δυοβουνιώτη, αριστερά από τους αύξοντες αριθμούς έχουμε τοποθετήσει με μπλε χρώμα την αρίθμηση που είχαν λάβει αυτά στο Βιβλίο Εισαγωγής.
👇
![]() |
| Συνοπτικός κατάλογος του Μ.Ι.Ε.Τ. (1982), συνέχεια του προηγουμένου του Δυοβουνιώτη |
Οι παραπάνω διευκρινίσεις δίνονται για να βοηθήσουν τον ερευνητή, διότι κατά την έναρξη της ψηφιοποίησης των κωδίκων της Βιβλιοθήκης υιοθετήθηκε δυστυχώς η αρίθμηση του Βιβλίου Εισαγωγής της μόνον, και όχι του Νέου Ελληνομνήμονα, όπως θα έπρεπε, εφόσον αυτή έχει καθιερωθεί, είναι σε χρήση διεθνώς και αποτελεί μάλιστα το μοναδικό εργαλείο αναζήτησης και εντοπισμού ενός χειρογράφου από κάποιον εκτός Βιβλιοθήκης. Συνεπώς το ψηφιακό αποθετήριο της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ζαγοράς, σε ό,τι αφορά τα χειρόγραφά της, γίνεται πιο εύχρηστο στον απομακρυσμένο ερευνητή εφόσον αυτός γνωρίζει τον Αριθμό Εισαγωγής ενός εκάστου από αυτά.
Επίσης, τα χειρόγραφα 1, 4 και 14 καταγράφηκαν λανθασμένα, το έτος 2007, στο Βιβλίο Εισαγωγής Εντύπων και έλαβαν αυτά 5ψήφιους αριθμούς εισαγωγής, τους εξής:
Κώδικας υπ' αριθ.: 1 κατά Ν. Ελληνομνήμονα 19522 στο Βιβλίο Εισαγωγής
Κώδικας υπ' αριθ.: 4 κατά Ν. Ελληνομνήμονα 19523 στο Βιβλίο Εισαγωγής
Κώδικας υπ' αριθ.: 14 κατά Ν. Ελληνομνήμονα 19521 στο Βιβλίο Εισαγωγής


