Μια σύντομη ματιά στην Ζαγορά του 1916 μέσα από ένα Πανελλαδικό Εμπορικό Οδηγό

Σε προηγούμενη ανάρτησή μας παρουσιάσαμε τον Δήμο Ζαγοράς μέσα από τον τοπικό "ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΟΔΗΓΟ ΒΟΛΟΥ-ΠΗΛΙΟΥ-ΑΛΜΥΡΟΥ", που εκδόθηκε στον Βόλο το 1911.

Σήμερα θα δούμε μόνον την Ζαγορά και το επίνειό της Χορευτό στον "ΟΔΗΓΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" του Νικολάου Ιγγλέση. Έναν, ανά διετία συνήθως εκδιδόμενο, Πανελλαδικό Εμπορικό Οδηγό. Η έκδοση που έχουμε στα χέρια μας είναι του 1916.

Το μέρος του Β΄ Τόμου που περιλαμβάνει την Θεσσαλία

"ΠΟΙΟΣ ΞΕΧΝΑ ΤΟΝ ALFONS;" του Μανώλη Γκαγκάκη

Μέσα απ' το μεγάλο έργο του αξέχαστου συγχωριανού μας Μανώλη Γκαγκάκη, ο αδερφός του καπετάν Χρήστος Γκαγκάκης αφού έκανε μια επιλογή κειμένων του που έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, προέβη στην έκδοσή τους το καλοκαίρι του 2024 με τον πολύ ωραίο και αντιπροσωπευτικό τίτλο: "ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΚΑΓΚΑΚΗΣ σεμνός υπηρέτης της θάλασσας και του Πηλίου".

Η έκδοση του Χρήστου Γκαγκάκη με την ανθολογία κειμένων του αδερφού του

Αν και λάβαμε την άδεια του κ. Χρήστου να ανεβάσουμε το άνω των 200 σελίδων βιβλίο του στο σχετικό ιστολόγιο που έχει δημιουργηθεί για την προβολή του έργου του Μανώλη Γκαγκάκη, δεν το κατορθώσαμε ακόμη...

Θαλασσινά κατοχικά ταξίδια. Η διαφυγή των ναυαγών του υποβρυχίου "Υ1 Κατσώνης" από τον όρμο Κουλούρι του Βένετου στο Αϊβαλί της Μ. Ασίας. Μαζί τους δυο αξέχαστες μορφές του Χορευτού: τα αδέρφια Νίκος και Ηρακλής Παπαϊωάννου.

Στην σημερινή ανάρτηση θα δούμε ένα ακόμη ταξίδι του Πουριανού καπετάν Γιάννη Στούρνα που άρχισε στις 18 Οκτωβρίου του 1943 και είχε σαν κύριο σκοπό την μεταφορά των ναυαγών του υποβρυχίου "Υ1 Κατσώνης" στα τουρκικά παράλια. Σ' αυτό συμμετείχαν δύο γνωστοί μας Χορευτίσιοι, ο Νίκος Βαενάς (Παπαϊωάννου) ως επιβάτης και ο αδερφός του Ηρακλής ως μέλος του πληρώματος του καϊκιού. Ο Νίκος συνέχισε το ταξίδι του με τους ναυαγούς του "Κατσώνη" φθάνοντας στην Βηρυτό στις 11 Νοεμβρίου του 1943 και ύστερα κατέληξε στην Αλεξάνδρεια όπου κατατάχθηκε ως εθελοντής στο Πολεμικό Ναυτικό.  Μεταξύ των επιβατών ήταν και ένας φίλος του Νίκου Βαενά, ο Θανάσης Σιαφάκας από το Κεραμίδι. Ο τελευταίος ταξίδεψε θέλοντας να ανακαταταχθεί στο Πολεμικό Ναυτικό όπου ήδη υπηρετούσε όταν ξέσπασε ο πόλεμος.

Η τελευταία περιπολία του "Κατσώνη". Πηγή: Ηλία Τσουκαλά ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΝ Υ1.  Η εστιγμένη γραμμή δείχνει την διαδρομή που ακολούθησαν ο Ύπαρχος με τους δύο υπαξιωματικούς ναυαγούς για να επιστρέψουν από την κατεχόμενη Ελλάδα στην Μέση ανατολή τον Οκτώβριο του 1943.

Σχετικά με το ταξίδι αυτό διασώζονται τρεις αναλυτικές αφηγήσεις: οι δύο προέρχονται από τους ναυτικούς του "Κατσώνη" ύπαρχο Ηλία Τσουκαλά και υποκελευστή Αντώνιο Αντωνίου και η τρίτη είναι του προαναφερθέντος ναυτικού Αθανασίου Σιαφάκα από το Κεραμίδι. Επιλέξαμε την τελευταία διότι αυτή επεκτείνεται και παρουσιάζει στιγμιότυπα από την διαδρομή των Σιαφάκα και Βαενά πέρα από την Αλεξάνδρεια, στο Τσάταμ της Ν.Α. Αγγλίας, όπου κατέληξαν σαν μέλη πληρώματος για την παραλαβή αντιτορπιλικού από τις Αγγλικές δυνάμεις. Εκεί, τον Μάρτιο του 1944 οι δύο φίλοι αποχωρίζονται, με τον πρώτο να παραμένει στις εργασίες προετοιμασίας του αντιτορπιλικού "Αιγαίον ΙΙ" και τον δεύτερο να μετατίθεται και να εντάσσεται στο πλήρωμα της κορβέτας "Κριεζής ΙΙ".

Κίμων Πανταζόπουλος. Ένας μεγάλος και ίσως ξεχασμένος (στον τόπο του) Ζαγοριανός Ευεργέτης. Η Διαθήκη του.

Από την ομιλία του Απ. Κωνσταντινίδη κατά την τελετή των εγκαινίων του κτιρίου της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς που έλαβε χώρα την 30η Ιανουαρίου του 1961 στεκόμαστε σε ένα σημαντικό σημείο της: 

"Κατὰ τὴν ἐπίσημον καὶ ἱστορικὴν ταύτην στιγμὴν θεωροῦμεν ἐπιβεβλημένον ἡμῖν καθῆκον, ὅπως μνησθῶμεν  καὶ ἄλλων παραγόντων, οἵτινες, εἴτε ἐκ συμπτώσεως εἴτε ἐξ ἐπιγνώσεώς των, συνετέλεσαν πάντως εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ σήμερον ἐγκαινιαζομένου τούτου ἱδρύματος.

Ὁ ἐκ Ζαγορᾶς καταγόμενος Κίμων Πανταζόπουλος, κάτοικος Σμύρνης καὶ ἐν Δενιζλῇ διατηρῶν τὰς βιομηχανικὰς καὶ ἐμπορικὰς ἐγκαταστάσεις του, ἀφῆκε διὰ δια­θήκης του γενναῖα ποσὰ εἰς πλεῖστα ὅσα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, εἰς ναοὺς καὶ σχολεῖα τῆς Σμύρνης καὶ τοῦ Δενιζλῆ. Διὰ τὰς κοινότητας Σμύρνης καὶ Ζαγορᾶς ἐπεφύλαξε τὰ μεγαλύτερα ποσὰ δι’ ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα καὶ δι’ ὑποτροφίας ἐπιμελῶν εἰς τὰ μαθήματα νέων καὶ νεανίδων πτωχῶν καὶ ἀπόρων οἰκογενειῶν."

Αίσων Κυριακόπουλος (Aison Kyriac). (1890 - ;) Μια άγνωστη Ζαγοριανή μορφή των Γραμμάτων και της Τέχνης.

Πρόσφατα έφθασε στην βιβλιοθήκη του ιστολογίου μας το δίτομο έργο του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Κύπρου Λευτέρη Παπαλεοντίου: "ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ", έκδοση του 2025 του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα μεγάλο, μοναδικό έργο 1700 σελίδων όπου περιλαμβάνονται έμμετρα και πεζά κείμενα Ελλήνων συγγραφέων που γεννήθηκαν και έζησαν στην Αίγυπτο μόνιμα ή για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αλλά και συγγραφέων που εγκαταστάθηκαν εκεί πρόσκαιρα ή και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, από τα μέσα του 19ου αιώνα έως την εποχή μας.

Ο πρώτος τόμος της Ανθολογίας

Μία διαμάχη της Μακρυράχης με τα γειτονικά της χωριά που κράτησε πάνω από 250 χρόνια

Κατά την υλοποίηση του Προγράμματος "Ψηφιοποίηση Πολιτιστικής Κληρονομιάς" από τον Δήμο Ζαγοράς το 2008, μεταξύ των άλλων αντικειμένων που ψηφιοποιήθηκαν ήταν και σουλτανικά διατάγματα (φιρμάνια) με τις επίσημες μεταφράσεις τους από δημόσιο μεταφραστή στην Θεσσαλονίκη.

Τα συγκεκριμένα φιρμάνια ανήκουν στη Κοινότητα Μακρυράχης και αφορούν διενέξεις μεταξύ των κατοίκων Μακρυράχης, Ανηλίου και Ζαγοράς σχετικές με κτηματικά ζητήματα, κοινοτικά όρια, πηγές (νερά) κ.λπ. ... Οι διενέξεις αυτές, σύμφωνα με τον ιστορικό Γιάννη Κορδάτο κράτησαν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.

Απόψεις των σουλτανικών διαταγμάτων. Διακρίνεται η σφραγίδα του μεταφραστή

Στην ανάρτηση παρουσιάζουμε το πρώτο και αρχαιότερο από αυτά, το οποίο εκδόθηκε το έτος 1064 Αραβικής Εγείρας, δηλαδή στα 1654. (Σημειώνουμε για τον αναγνώστη ότι η χριστιανική χρονολογία που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ισλαμική, υπολογίζεται από την σχέση: Χριστιανική χρονολογία = (ισλαμική χρονολογία x 0,97023) + 621,57).

Η γερμανική νηοπομπή της 15ης Οκτωβρίου 1942 και τα συμβάντα κατά το πέρασμά της από τις ακτές του Β.Α. Πηλίου. Αφηγείται ο συντοπίτης μας Δημήτριος Βλάχος

Στις 15 Οκτωβρίου του 1942 ξεκινά από την Θεσσαλονίκη μία γερμανική νηοπομπή στην οποία συμμετείχαν πέντε πλοία: Το ελληνικό επιταγμένο ατμόπλοιο "ΤΕΤΗ" της εταιρείας Σιγάλα, το επίσης επιταγμένο "ΒΥΡΩΝ" (κωδική ονομασία 10V3), δύο ακόμη πλοία με κωδικές ονομασίες 10V2 και 12V5 και ένα μικρό αποβατικό σκάφος-φορτηγίδα, το M.F.P. 129.

Πλησιάζοντας στην ακτή της Παλαιάς Μιτζέλας το "ΤΕΤΗ" προσάραξε στα βράχια του Οβριού. Η πρύμνη του βυθίστηκε και προξενήθηκαν σοβαρές ζημιές στο μηχανοστάσιο από την εισροή των υδάτων.

Η παραλία του Οβριού στην Παλαιά Μιτζέλα.
Στο μέσον της αμμουδιάς είναι οι εκβολές της πηγής της Λαγωνίκας και στο βάθος, όπου διακρίνονται τα βράχια στην θάλασσα, βρίσκονται τα υπολείμματα του "ΤΕΤΗ".

Η φορτηγίδα M.F.P. 129 προχώρησε λίγο πιο νότια και προσάραξε στην αμμώδη παραλία του Χορευτού. Ένα μέλος του πληρώματος τραυματίστηκε. Το σκάφος αυτό, μη έχοντας υποστεί σοβαρές ζημιές αποκολλήθηκε από την παραλία μερικές μέρες αργότερα.