Από τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς. ANSELMO BANDURI "IMPERIUM ORIENTALE" ("Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ") ΒΕΝΕΤΙΑ, 1729

Σε αυτήν την ανάρτηση βλέπουμε ένα ακόμη σπάνιο βιβλίο που κοσμούσε την Βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείου Ζαγοράς. Φέρει σε πολλά σημεία του επεξηγηματικές σημειώσεις του Ζαγοριανού Οικουμενικού Πατριάρχη Καλλινίκου του Γ΄.

Πρόκειται για ένα δίτομο εικονογραφημένο έργο με θέμα την Βυζαντινή Αυτοκρατορία που εκδόθηκε στην Βενετία στα 1729, βασισμένο σε μεσαιωνικά ελληνικά χειρόγραφα κάποια από τα οποία έγιναν τότε για πρώτη φορά γνωστά.

Προβάλλονται επίσης πολλές αρχαιότητες της Κωνσταντινουπόλεως με άψογης τέχνης χαλκογραφίες καθώς και πολλές τοποθεσίες, κτίρια και μνημεία της, δίνοντας μια πληρέστατη εικόνα της κατά τον 17ο αιώνα.

Ο δεύτερος τόμος του έργου. Διακρίνονται σημειώσεις του Π/χου Καλλινίκου.

Ο Anselmo Banduri (1675 - 1743) ήταν Ιταλός Βενεδικτίνος, λόγιος, αρχαιολόγος. Γεννήθηκε στη Ραγκούσα της Δαλματίας ως Matteo (Matija) Banduri, και εντάχθηκε στους Βενεδικτίνους σε νεαρή ηλικία παίρνοντας το όνομα Anselmo ως μοναχός πλέον. Σπούδασε στη Νάπολη και στη Φλωρεντία που ήταν τότε ένα ακμάζον κέντρο ανώτατων σπουδών. Εδώ γνώρισε τον διάσημο Βενεδικτίνο λόγιο Bernard de Montfaucon, την εποχή που ταξίδευε στην Ιταλία αναζητώντας χειρόγραφα για την έκδοση έργων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ο Μπαντούρι του πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες και σε αντάλλαγμα του προτάθηκε να αναλάβει την έδρα της εκκλησιαστικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Παβίας.

Στην συνέχεια παρουσιάζονται στον αναγνώστη μερικές από τις χαλκογραφίες του έργου. Η επιλογή αφορά κυρίως στο μεγαλύτερο Μνημείο της Χριστιανοσύνης, την Αγία Σοφία.

Εξωτερική άποψη του ναού της Αγίας Σοφίας. Έχουν αφαιρεθεί παντελώς πλέον τα χριστιανικά σύμβολα.

Άλλη άποψη του εξωτερικού του ναού

Άποψη του εσωτερικού του ναού της Αγίας Σοφίας

Το Ιερό Βήμα του ναού.

Ελλήσποντος και Προποντίδα

Ο Ιππόδρομος της Κωνσταντινουπόλεως. Εάν σκεφθούμε ότι η έκδοση έγινε στις αρχές του 18ου αιώνα οι χαλκογραφίες σίγουρα θα είναι από τα τέλη του 17ου, οπότε εδώ έχουμε μια πιστή εικόνα του χώρου όπου μαρτύρησε ο Ζαγοριανός  Άγιος Τριαντάφυλλος στα 17 του χρόνια (έτος μαρτυρίου 1680).

Πιο κάτω, σε μια σελίδα του έργου, διακρίνονται οι σημειώσεις του Ζαγοριανού Πατριάρχου Καλλινίκου του Γ΄ σχετικές με την ανακαίνιση της Ανώτερης Σχολής της Ζαγοράς. Αξίζει να τις διαβάσουμε:

"Σχολῆς ζοφώδους καὶ πεπαλαιωμένης,

πτῶσιν δηλούσης, ζῆλος ὁ τῶν ἐμπόρων,

νέαν ἀνακαίνισεν, ὡραίαν πάνυ,

καύχημα, δόξαν Ζαγορᾶς τῆς πατρίδος,

οἷς ὁ πλαστουργὸς δοίη ἀντιμισθίαν.

Ζῆλος ἐμπόρων ὁ ὑπέρ τῆς πατρίδος

ἤγειρεν οἶκον τῆς Σχολῆς ὡς ὁρᾶται,

δι' ἐξόδων νῦν ἰδίων δαπάνης,

οἷς ὁ Ὕψιστος Θεὸς δοίη ἀντιμισθίαν

ἐν τῷ νῦν, καὶ μέλλοντι αἰῶνι."...

Παρόμοιες έμμετρες αναφορές σχετικά με την ανακαίνιση του κτιρίου της Σχολής της Ζαγοράς μπορεί να δει ο αναγνώστης στο τέλος του χειρογράφου υπ' αριθ.:87 της Βιβλιοθήκης.