Κατά την υλοποίηση του Προγράμματος "Ψηφιοποίηση Πολιτιστικής Κληρονομιάς" από τον Δήμο Ζαγοράς το 2008, μεταξύ των άλλων αντικειμένων που ψηφιοποιήθηκαν ήταν και σουλτανικά διατάγματα (φιρμάνια) με τις επίσημες μεταφράσεις τους από δημόσιο μεταφραστή στην Θεσσαλονίκη.
Τα συγκεκριμένα φιρμάνια ανήκουν στη Κοινότητα Μακρυράχης και αφορούν διενέξεις μεταξύ των κατοίκων Μακρυράχης, Ανηλίου και Ζαγοράς σχετικές με κτηματικά ζητήματα, κοινοτικά όρια, πηγές (νερά) κ.λπ. ... Οι διενέξεις αυτές, σύμφωνα με τον ιστορικό Γιάννη Κορδάτο κράτησαν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.
 |
| Απόψεις των σουλτανικών διαταγμάτων. Διακρίνεται η σφραγίδα του μεταφραστή |
Στην ανάρτηση παρουσιάζουμε το πρώτο και αρχαιότερο από αυτά, το οποίο εκδόθηκε το έτος 1064 Αραβικής Εγείρας, δηλαδή στα 1654. (Σημειώνουμε για τον αναγνώστη ότι η χριστιανική χρονολογία που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ισλαμική, υπολογίζεται από την σχέση: Χριστιανική χρονολογία = (ισλαμική χρονολογία x 0,97023) + 621,57).
Το κείμενο του διατάγματος, σύμφωνα με τον δημόσιο μεταφραστή, έχει ως εξής:
ἈντίγραφονὙψηλοῦ Αὐτοκρατορικοῦ ΦερμανίουΠρὸς
Τὸν Σοφολογιώτατον τῶν Μουσουλμάνων Κριτῶν, τὸν ἐκλεκτὸν μεταξὺ τῶν Πιστῶν, τὸν Ἐναρετώτατον πάντων τῶν ἐπὶ γῆς ᾿Εργατῶν τοῦ Δικαίου, τὸν Ἐπιφανῆ κληρονόμον τῆς σοφίας τῶν Προφητῶν καὶ Ἀποστόλων τοῦ Ὑψίστου, τὸν περιβεβλημένον διὰ τῆς μεγάλης εὐνοίας τοῦ Ὑπάτου Ἄρχοντος Πανιερώτατον Ἱεροδικαστὴν Λαρίσης (οὗ τὰς ἀρετὰς αὐξάνοι Κύριος).
Ἅμα ὡς φθάσῃ τὸ παρὸν ὑψηλόν μου Αὐτοκρατορικὸν Φερμάνιον, τὸ ἐκδοθὲν ὑπὸ τοῦ φωτοβόλου καὶ περιλάμπρου θρόνου τοῦ Μεγάλου Κράτους τῶν Σουλτάνων, ἔστω πρὸς γνῶσίν σας, ὅτι, ὁ Ἐκλαμπρότατος ἐν ἐνεργείᾳ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς τῆς Θεοφυλάκτου καὶ εὐδαίμονος Κωνσταντουπόλεως Μπεχρὰμ Ἀγᾶς (εἴθε νὰ διατηρῇ αὐτὸν Κύριος ἐν τῇ δόξῃ) δι’ ὑπομνήματός του, ὑποβληθέντος πρὸς τὸ ὑψηλόν μου Αὐτοκρατορικὸν Διβάνιον, ἀναφέρει ὅτι, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ζαγορᾶς ὅλως ἀδίκως καὶ παρανόμως παραβιάζοντες τὰ ὅρια τοῦ χωρίου αὐτῶν κατέλαβον καὶ κατεπάτησαν τὰς γαῖας τοῦ χωρίου Μακρυράχης, τὰς ὁποίας καλλιεργοῦσι βιαίως, ἰσχυριζόμενοι ὅτι αὖται ἀνήκουσι εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἰδίου αὐτῶν χωρίου, ἐν ᾧ ἐν τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῇ πραγματικότητι ὑπάγονται αὖται εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ χωρίου Μακρυράχης τῆς περιφερείας Ἀργαλαστῆς καὶ καταλέγονται ἔκπαλαι μεταξὺ τῶν ἀφιερωμάτων τοῦ Βακουφίου τοῦ ἄλλοτε Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Κωνσταντινουπόλεως Χατζῆ Μουσταφᾶ Ἀγᾶ, ἡ δὲ δεκάτη καὶ λοιποὶ φόροι αὐτῶν εἰσπράττονται κατὰ παλαιὸν ἔθιμον παρὰ τῆς Διαχειρίσεως τοῦ εἰρημένου Βακουφίου. Ἐν τῷ αὐτῷ ὑπομνήματί του ὁ εἰρημένος ἀγᾶς ἀναφέρει ὡσαύτως ὅτι, καὶ ἄλλοτε συνεπείᾳ διενέξεως, προκυψάσης μεταξὺ τῶν ὑποδούλων ῥαγιάδων τῶν χωρίων Σωτήρας (ἢ ἄλλως Ζαγορᾶς ἐπιλεγομένης) καὶ Μαχρυράχης καὶ ἀχθείσης ἐνώπιον τοῦ Ἱεροδικαστηρίου, ἐγένετο δικαστικὴ ἔρευνα καὶ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος, καθ᾿ ἥν, ἐξακριβωθέντων τῶν συνόρων τῶν δύο χωρίων, ἐτέθησαν μεταξὺ αὐτῶν διακριτικὰ σημεῖα καὶ ὅτι ἡ πρὸς τοῦτο ἐκδοθεῖσα Ἱεροδικαστικὴ ἀπόφασις, καθορίσασα τὰ ὅρια τῶν διαμαχομένων χωρίων, ἀπεστάλη εἰς τὸ Αὐτοκρατορικόν μου Κτηματολόγιον, καταχωρηθεῖσα ἐν τοῖς βιβλίοις αὐτοῦ ὡς τυγχάνουσα τίτλος ἐκτελεστὸς καὶ ὅτι δέον ὡς ἐκ τούτου νὰ ἐκδοθῇ ὑψηλὸν Αὐτοκρατορικόν μου Φερμάνιον, ἀπαγορεῦον πᾶσαν ἐν τῷ μέλλοντι ἐπέμβασιν καὶ διατάραξιν ἐκ μέρους τῶν ὑποδούλων κατοίκων τοῦ χωρίου Σωτήρας.
Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἐκδίδω τὸ παρὸν ὑψηλόν μου Αὐτοκρατορικὸν Φερμάνιον καὶ διατάσσω ὅπως, ἐφ᾽ ὅσον ἐπὶ τῆς προκειμένης διαφορᾶς ὑπάρχει ἐκδοθεῖσα σχετικὴ Ἱεροδικαστικὴ ἀπόφασις, καθορίζουσα τὰ ὅρια μεταξὺ τῶν διαμαχομένων χωρίων καὶ ἐφ᾽ ὅσον κατὰ τὴν ῥηθεῖσαν ταύτην ἀπόφασιν ἐτέθησαν διακριτικὰ σημεῖα μεταξὺ τῶν χωρίων τούτων, προβῆτε εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν καὶ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῆς ὡς ἄνω Ἱεροδικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀποτρέποντες παντὶ τρόπῳ πᾶσαν ἐν τῷ μέλλοντι ἐπέμβασιν καὶ διατάραξιν ἐκ μέρους τῶν ὑποδούλων ραγιάδων τοῦ χωρίου Σωτήρας εἰς τὴν διακατοχὴν καὶ καλλιέργειαν τῶν ἐπιδίκων γαιῶν, τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ χωρίου Μαχρυράχης.
Οὕτω ἔστω πρὸς γνῶσίν σας, ἀποφεύγοντες δὲ ὅπως προκαλέσητε τὴν ἔκδοσιν ἄλλου ὑψηλοῦ μου Διατάγματος ἐπὶ προκειμένης ὑποθέσεως ὑπακούσατε εἰς τὰ προστάγματα τῆς ἱερᾶς Αὐτοκρατορικῆς μου γραφῆς.
Ἐγράφη τῇ 1ῃ τοῦ μηνὸς Ῥεπὶ -οὐλ -ἐββέλ τοῦ 1064 (Ἀραβικῆς Ἐγείρας)
Ἀκριβὲς Ἀντίγραφον. Ὁ έν Θεῷ εὐχέτης Ἱεροδικαστὴς Ἀργαλαστῆς (Τ.Σ.) Μεχμέτ Χασὶμ
Ἀριθ. 1225. Βεβαιοῖ τὴν ἀκρίβειαν τῆς μεταφράσεως.
Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 19 Ὀκτωβρίου 1928
Ὁ Διευθυντὴς
(Τ.Σ.) Ὑπογραφὴ Δυσανάγνωστος
Ὅτι ἀκριβὲς ἀντίγραφον ἐκ τοῦ παρ' ἐμοὶ κεκυρωμένου τοιούτου.
Ἐν Βόλῳ τῇ 5 Ἰουνίου 1929Ὁ παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Βόλου Δικηγόρος.
