Τα στοιχεία γι' αυτή την ανάρτηση έχουν ληφθεί αποκλειστικά από την εργασία του καθηγητού Πανεπιστημίου Αθανασίου Καραθανάση: "ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΕΚ ΖΑΓΟΡΑΣ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ", 1998...
___________________________________
Ο Αλέξιος Νικολαΐδης του Νικολάου (1766-1834), Ζαγοριανός, υπήρξε ένα από τα δυναμικότερα μέλη της Ελληνικής Αδελφότητας της Βενετίας στις αρχές του 19ου αιώνα.
Για τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Ζαγορά δεν υπάρχουν στοιχεία. Προφανώς ακολούθησε κι' αυτός (όπως και ο Ιωάννης Πρίγκος) την πορεία προς την ξενιτιά αναζητώντας μια καλύτερη τύχη. Στα κατάστιχα της Αδελφότητας συναντάται το όνομά του ως μέλος της (Alessio Nikolaidi da Zagora) στις 24 Σεπτεμβρίου του 1792.
Στις ιστορικές πηγές ο Νικολαΐδης εμφανίζεται με ένα παράξενο γεγονός που περιγράφεται από τον Κ. Σάθα στο έργο του "Νεοελληνική Φιλολογία, Αθήνα 1858": Τρεις αχώριστοι φίλοι σπουδαστές στο πανεπιστήμιο της Πάδοβας, πασίγνωστοι με την επωνυμία "οι τρεις Έλληνες" ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο Κήρυκος Χαιρέτης και ο Κωνσταντίνος Βαρδαλάχος κατά τις διακοπές των μαθημάτων φιλοξενήθηκαν στο σπίτι του Νικολαΐδη στην Βενετία. Μια μέρα καθώς περπατούσαν μαζί του στα αξιοθέατα της πόλης πέρασαν έξω από το φρενοκομείο του San Servolo, όπου ένας τρόφιμος πρόβλεψε το μέλλον και των τριών. Το γεγονός επιβεβαίωσαν αργότερα ο Κήρυκος Χαιρέτης και ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Με τον κρητικό Κήρυκο Χαιρέτη ο Νικολαΐδης συνδέθηκε στενότερα. Στο αρχείο της οικογένειας Χαιρέτη βρίσκεται έγγραφο που πληροφορεί ότι ο Αλέξιος Νικολαΐδης παρέστη ως παράνυφος στον γάμο του Κηρύκου κατά τον Αύγουστο του 1798. Στο ίδιο αρχείο σώζεται και το "Ἐγκώμιον τῆς ὡραιοτάτης Ζαγορᾶς" που συνέθεσε ο Κήρυκος για να τιμήσει την ιδιαίτερη πατρίδα του φίλου του.
Το 1811 ο Αλέξιος Νικολαΐδης εκλέγεται Πρόεδρος της Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας. Επανεκλέγεται το 1815 και το 1823.
 |
| Επιστολή της Μαρίας Βιτζαμάνου προς τον Πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Βενετίας Αλέξιο Νικολαΐδη με την οποία του ζητά τα χρήματα που της άφησε ο θανών αδελφός της στη Βενετία καθώς και αντίγραφο της διαθήκης του. (Πηγή: Ψηφιοποιημένο Αρχείο του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας) |
Υπήρξε επίσης συνδρομητής (χορηγός) αρκετών εκδόσεων βιβλίων.
 |
| Συνδρομητής 3 αντιτίπων της έκδοσης "ΚΗΠΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝ" " Ὁ Τιμιώτατος κὺρ Ἀλέξιος Νικολαΐδης Ζαγοραῖος" (7ο όνομα πριν το τέλος) |
Κατά την έναρξη της Επανάστασης ο Νικολαΐδης βοήθησε με τον δικό του τρόπο αφού, ηλικιακά πλέον, ήταν δύσκολο να πάρει μέρος στον αγώνα. Στο "Ἱστορικόν Ἀρχεῖον Διονυσίου Ρώμα" τ. Α΄ καταχωρείται επιστολή του Αλεξάνδρου Καντακουζηνού προς τον Διονύσιο Ρώμα, φίλο του Νικολαΐδη, όπου ζητείται οικονομική ενίσχυση για την επανάσταση που είχε ξεκινήσει στην Πελοπόννησο.
Επίσης ακούραστα υποδέχονταν τους Έλληνες που κατέβαιναν από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη προς την Πελοπόννησο ενισχύοντάς τους με χρήματα και εξασφαλίζοντας ό,τι άλλο χρειάζονταν κατά την κάθοδό τους προς την επαναστατημένη Ελλάδα. Για το λόγο αυτό σύντομα απετέλεσε στόχο της αυστριακής αστυνομίας που άρχισε να τον παρακολουθεί και να καταγράφει τις κινήσεις του στη Βενετία.
Μετά την καταστροφή της Χίου τον Ιούλιο του 1822 πολλοί κατατρεγμένοι από το νησί βρήκαν καταφύγιο στο σπίτι του στη Βενετία. Οι αυστριακοί κατέγραφαν και την δραστηριότητά του αυτή.
Στα 1826 μετείχε ενεργά σε πρωτοβουλία της Αδελφότητας για επαναλειτουργία της περιώνυμης Φλαγγινείου Σχολής με αποστολή βιβλίων και χρηματικών ποσών. Γενικά, μέχρι τα τέλη της ζωής του, έπαιρνε μέρος στις υποθέσεις της Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας μετέχοντας στο διοικητικό σώμα της. Πέθανε στα 1834.
Συγγενικό του πρόσωπο, ο Ευστάθιος Νικολαΐδης, συναντάται ως ανάδοχος παιδιών του Κηρύκου Χαιρέτη. Αργότερα ο Ευστάθιος θα εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη και μετά στις ηγεμονίες. Υπήρξε και αυτός συνδρομητής εκδόσεων.
 |
| Αποδεικτικό βάπτισης του Δημοσθένους Χαιρέτη, γιου του Κηρύκου, όπου φαίνεται ως ανάδοχος ο Ευστάθιος Νικολαΐδης. (Πηγή: Σύλλογος Χαιρέτηδων) |
