Ίσως, για το μεγάλο αυτό ανάστημα της Ζαγοράς που διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στα γεγονότα της Ελληνικής Επαναστάσεως να μην γνωρίζουμε και τόσα πολλά...
 |
| Ιερόθεος Αριστάρχου (Φωτογραφία από την εργασία του Ιερέα Οδυσσέα Κυρόσιμου ο σύνδεσμος της οποίας βρίσκεται πιο κάτω) |
Επελέγη το άρθρο του Ελευθέριου Γ. Σκιαδά από την ιστοσελίδα "Τα Αθηναϊκά" σαν μια σύντομη αναφορά στην πολυτάραχη ζωή του Ζαγοριανού αυτού αγωνιστή:
"Ιεράρχης Αγωνιστής
Ὁ Μητροπολίτης καὶ Ἀρχιεπίσκοπος Αἰτωλίας καὶ Ακαρνανίας, ἀγωνισθεὶς προσωπικῶς καὶ θυσιάσας καὶ τὸν τελευταῖον αὐτοῦ ὀβολὸν ὑπὲρ πίστεως
καὶ πατρίδος, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν οἰκίαν εὕρισκεν ἀείποτε ἄσυλον καὶ ἄρτον καὶ ὁ πένης καὶ ὁ ὀρφανός, ἀπέθανεν ἐπὶ ψάθης»! Έτσι απλά αναγγέλθηκε το καλοκαίρι του 1851 η εκδημία ενός από τους σημαντικότερους Ιεράρχες και αγωνιστές της
Ελληνικής Επαναστάσεως, του Ιερόθεου Αριστάρχου.
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Ζαγορά Πηλίου και ο πατέρας του
ήταν ευκατάστατος έμπορος. Επέλεξε το ιερατικό στάδιο και από μικρός εντάχθηκε
στους κόλπους της Εκκλησίας. Χειροτονήθηκε Επίσκοπος Βονδίτσης, υπαγόμενος στη
Μητρόπολη Ιωαννίνων. Το 1820 προήχθη σε Μητροπολίτη Παροναξίας από τον
εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε’, ο οποίος τον χαρακτήρισε «πρᾶον, σώφρονα, ἱεροπρεπῆ, κόσμιον καὶ τῆς καθ’ ἡμᾶς ἱερᾶς παιδείας καὶ τῆς θύραθεν ἀποχρώντως
μεμυημένον».
Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Εξήγειρε τους Ναξίους κατά των
Τούρκων και στις 6 Μαΐου 1821 ύψωσε τη Επαναστατική Σημαία στον Μητροπολιτικό
Ναό Νάξου, μπροστά σε δύο χιλιάδες κατοίκους του νησιού. Στη συνέχεια
συγκρότησε με δικά του έξοδα στρατιωτικό σώμα, στο οποίο τέθηκε επικεφαλής ο
ίδιος. Έκπληκτοι οι Αθηναίοι τον αντίκρισαν να συμμετέχει στις μάχες της
Ακρόπολης φορώντας στρατιωτική σχολή και μπαίνοντας στην πρώτη γραμμή.
Ίνδαλμα
Ήταν από τους Αρχιερείς που καθοδηγούσαν τους αγωνιστές καθ’
όλη τη διάρκεια της Επαναστάσεως και θαυμαζόταν για την ανδρεία και τον ατάραχο
νού του. «Οὐδέποτε πτωχὸς ἔκρουσε τὴν θύραν του καὶ ἔφυγε δυσηρεστημένος», όπως
έγραψε η εφημερίδα «Ελπίς». Ο Φιλικός, δικαστής και δραματικός ποιητής Ιωάννη
Ζαμπέλιου (1787-1856) είχε τοποθετήσει την εικόνα του «πλησίον ἐκείνων τοῦ Κολοκοτρώνου, τοῦ Νικηταρᾶ καὶ τῶν ἄλλων ἀνδρείων τῆς Ἐπαναστάσεως».
Ονειρευόταν δε ότι τα εγγόνια του, ανοίγοντας τα μάτια τους, θα έβλεπαν την
εικόνα του που αρκούσε για να εκπροσωπήσει την Πατρίδα και τη Θρησκεία."
Αλλά και η ανάρτηση του Νίκου Λεβογιάννη: "6 Μάη 1821 -Κήρυξη της Επανάστασης στη Νάξο" στο ιστολόγιο
"Κορωνίδα Νάξου" τονίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έπαιξε ο
Ιερόθεος Αριστάρχου κατά τη κήρυξη της Επανάστασης στο συγκεκριμένο νησί, αντίθετα μάλιστα με τον καθολικό επίσκοπο ο οποίος κλείστηκε στο κάστρο και ύψωσε την Γαλλική σημαία!
Παρατίθεται επίσης ο σύνδεσμος της εργασίας του ιερέα Οδυσσέα Κυρόσιμου: "Επίσκοπος Ακαρνανίας Ιερόθεος Αριστάρχου. Η καθαίρεση και η αποκατάστασή του".
Ο Φώτιος Χρυσανθόπουλος (Α' υπασπιστής του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη) στο έργο του: "ΒΙΟΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΞΩΘΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ ΕΙΣΕΛΘΟΝΤΩΝ" γράφει:
"Ο ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ ΙΕΡΟΘΕΟΣ
Ὁ ἀρχιερεὺς οὗτος τί δὲν ἔκαμεν; Κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπαναστάσεως ἐνεψύχωνε τοὺς Ἕλληνας. Ἐφόρεσε στρατιωτικὴν στολὴν ἐπίτηδες κατασκευασθεῖσαν καὶ τὴν εἶχεν εἰς τὰς μάχας, εἶχε δὲ καὶ στρατιώτας ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν του, καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ἐπολιόρκει τὰς Ἀθήνας ὅπου ἔκαμε πολλαῖς παληκαριαῖς πρὸς παραδειγματισμὸν τῶν στρατιωτῶν. Ἐξώδευε δὲ καὶ ἐξ ἰδίων του διὰ τὰ πολεμοφόδια καὶ τὰς τροφὰς. Μετὰ ταῦτα ἦλθε καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον φορῶν τὴν στρατιωτικήν του στολὴν ἐν καιρῷ πολέμου. Ἐγένετο πληρεξούσιος εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς Πιάδος, καὶ εἰς τὴν τοῦ Ἄστρους, καὶ ὕστερα ἀνέβη εἰς τὴν Τριπολιτσᾶν. Ὑπῆρξε δὲ φίλος στενὸς τοῦ Θ. Κολοκοτρώνη, ἔχων καὶ ἀλληλογραφίαν μὲ αὐτόν. Ἡ δραστηριότης καὶ ἡ φιλοπατρία τοῦ ἱεράρχου τούτου δὲν ἔχουν σύγκρισιν."
_____________________________
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Στο αρχειακό υλικό της Βιβλιοθήκης Ζαγοράς, μέχρι τώρα, δεν έχει εντοπισθεί αναφορά στο όνομα Αριστάρχου. Επίσης, στα χειρόγραφα 134 "Μάνα της χώρας Ζαγοράς" (κατά αρίθμηση Νέου Ελληνομνήμονα") και 146 "Κατάστιχο της Κοινότητος Ζαγοράς" (κατά αρίθμηση Μορφωτικού Ιδρύματος Εθν. Τραπέζης- συνέχεια της προηγούμενης) δεν υπάρχει αναφορά στο συγκεκριμένο όνομα...